Sağlıkta haklar tek yönetmelikte toplanıyor

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan “Sağlıkta Haklar ve İletişim Yönetmeliği” taslağı, hem hasta hakları hem de sağlık çalışanlarının çalışma koşullarında önemli değişiklikler öngörüyor. Taslak düzenlemeyle birlikte tıbbi müdahalelerde dijital onay sistemi devreye alınırken, hasta ve çalışan haklarına ilişkin başvurular elektronik ortama taşınacak. Ayrıca sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarına karşı “Beyaz Yardım” sistemi hayata geçirilecek.

Bakanlık tarafından hazırlanan yönetmelik taslağıyla, bugüne kadar farklı düzenlemeler kapsamında ele alınan hasta ve çalışan hakları ilk kez tek bir yönetmelik çatısı altında birleştirilecek. Yeni sistemle sağlık hizmetlerinde dijitalleşmenin artırılması, başvuru süreçlerinin hızlandırılması ve taraflar arasındaki iletişimin daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor.

TIBBİ ONAYLAR DİJİTAL ORTAMDA ALINABİLECEK

Taslak düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, hastaların tıbbi müdahalelere ilişkin rızalarının elektronik ortamda alınabilmesi oldu. Yeni uygulama sayesinde hastaların onayları güvenli dijital sistemler üzerinden kayıt altına alınacak, doğrulanacak ve gerektiğinde erişilebilecek şekilde arşivlenecek. Böylece hem işlemlerin hızlanması hem de hukuki güvenliğin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

BAŞVURULAR TEK SİSTEM ÜZERİNDEN YAPILACAK

Yeni yönetmelikle birlikte Hasta ve Çalışan Hakları Başvuru Sistemi (HÇHBS) kurulacak. Hasta ve sağlık çalışanları; şikâyet, talep ve önerilerini bu sistem üzerinden elektronik ortamda iletebilecek.

Başvurular dijital ortamda takip edilirken, öncelikle uzlaşı ve yerinde çözüm yöntemleri uygulanacak. Taraflar arasında anlaşma sağlanamaması halinde ise dosyalar ilgili komisyonlara ve il koordinatörlüklerine gönderilerek değerlendirmeye alınacak.

TEDAVİ TERCİHLERİ ÖNCEDEN BELİRLENEBİLECEK

Taslakta yer alan önemli yeniliklerden biri de “önceden açıklanmış sağlık isteği” uygulaması oldu. Buna göre kişiler, ileride bilinç kaybı, ağır hastalık veya benzeri nedenlerle kendi sağlık kararlarını veremeyecek duruma gelmeleri ihtimaline karşı, hangi tedavi yöntemlerini kabul edip etmeyeceklerini önceden yazılı veya dijital ortamda beyan edebilecek.

Bu beyanlar sağlık kuruluşları tarafından dikkate alınacak. Uygulamanın özellikle demans hastaları ile yoğun bakımda yaşam desteğine bağlı olarak tedavi gören ve karar verme yetisini kaybeden kişiler açısından önemli bir güvence sağlaması bekleniyor.

SAĞLIKTA ŞİDDETE KARŞI YENİ TEDBİRLER

Yönetmelik taslağında sağlık çalışanlarının güvenliğine yönelik kapsamlı düzenlemeler de yer aldı. Buna göre sağlık kuruluşları, sağlıkta şiddetin önlenmesine yönelik programlar hazırlamakla yükümlü olacak.

Sadece şiddet olayları değil, şiddet riski taşıyan “ramak kala” olaylar da kayıt altına alınarak analiz edilecek. Böylece olası risklerin önceden tespit edilmesi ve benzer olayların yaşanmaması için gerekli tedbirlerin alınması sağlanacak.

Şiddete maruz kalan sağlık çalışanlarına psikososyal destek verilmesi zorunlu hale gelirken, yaşanan olayların nedenleri ayrıntılı şekilde incelenerek kök neden analizleri yapılacak.

“BEYAZ YARDIM” SİSTEMİ KURULACAK

Taslak düzenlemeyle sağlık çalışanlarına yönelik “Beyaz Yardım” uygulaması da hayata geçirilecek. Yeni sistem sayesinde fiziksel şiddete uğrayan, tehdit edilen, hakarete maruz kalan ya da çalışma güvenliği ciddi şekilde tehlikeye düşen sağlık personeli hukuki destek talebinde bulunabilecek.

Ayrıca belirlenen usuller çerçevesinde sağlık çalışanlarının, güvenliklerini tehdit eden durumlarda hizmetten çekilme talebinde bulunabilmelerine de imkân tanınacak.

HEM HASTA HEM ÇALIŞAN HAKLARINDA YENİ DÖNEM

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağının yürürlüğe girmesiyle birlikte sağlık hizmetlerinde dijitalleşmenin hız kazanması, hasta haklarının daha etkin korunması ve sağlık çalışanlarının daha güvenli çalışma ortamına kavuşması hedefleniyor. Taslağın yasalaşmasının ardından sağlık sisteminde hasta ve çalışan haklarına ilişkin birçok uygulamanın yeni döneme uyarlanması bekleniyor.