Çocukların yüzde 60’ı suç işlediğinin farkında değil

TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonu, çocuk adalet sistemini kökten değiştirecek yeni bir model üzerinde çalışıyor. Komisyonun hazırladığı rapor, çocuk adaletine yönelik müstakil bir kanun teklifinin temelini oluşturması bekleniyor.

Türkiye Gazetesi’nin haberine göre yeni düzenleme ile cezai ehliyet yaşı 10 olarak ele alınacak ve özellikle cinayet, cinsel saldırı gibi ağır suçlarda daha ağır ve indirimsiz cezalar öne çıkarılacak. Küçük yaşta suç işleyenler için doğrudan hapis cezası yerine ise kademeli yaptırım modeli uygulanacak.

ÇOCUK PROFİLİ ARAŞTIRMASI ORTAYA KOYDU: SUÇ BİLİNCİ EKSİK

Komisyon, 607 tutuklu ve hükümlü çocukla yapılan “Suça Sürüklenen Çocuk Profili Araştırması” sonucunda, çocukların çoğunun işledikleri suçların kanuni sonuçlarını bilmediğini ortaya koydu. Ankete katılan çocukların %60’ı, suçu işlememek için suçun sonuçlarını bilmiş olmayı şart koştuğunu belirtti.

Araştırma, suça sürüklenen çocuklarda eğitimden kopuş, madde kullanımı ve riskli sosyal çevrenin belirleyici faktör olduğunu ortaya koydu:

Çocukların %51’i okulu bırakmış, yaklaşık yarısı hiç okula gitmemiş.

Yüzde 40’ı ev dışında en az bir defa fiziksel şiddete maruz kalmış, yüzde 26,9’u silah veya bıçakla tehdit edilmiş.

Yaklaşık %10’unun cinsel şiddet tecrübesi yaşadığı rapora yansımış.

AİLELERE DE YÜKÜMLÜLÜK

Yeni modelde mahkeme süreci son çare olarak görülüyor; öncesinde koruyucu ve onarıcı mekanizmalar devreye girecek. Çocukların korunması, suçtan uzak tutulması ve yeniden topluma kazandırılması esas alınacak.

Modelle birlikte ailelerin sorumluluğu artırılıyor. 16 yaş altı çocukların suç işlemeleri durumunda, ebeveynlere şunlar yüklenebilecek:

Çocuğun denetimi ve belirli saatlerde evde bulunmasının sağlanması

Rehabilitasyon süreçlerine katılım

Yükümlülüklere uymayan ailelere idari para cezası veya bazı durumlarda hapis cezası

AĞIR SUÇLARDA ÇOCUK AYRICALIĞI KALMAYACAK

Yeni yaklaşımda cana kast, cinayet ve tecavüz gibi ağır suçlarda çocuk faillerin cezaları yetişkinler gibi uygulanacak veya indirimlerden yararlandırılmayacak. Mala zarar verme, hırsızlık ve gasp gibi suçları çocuklar üzerinden örgütleyenler için de cezalar ağırlaştırılacak. Modelde ayrıca, çocukların mahkemeye çıkmadan önce rehabilitasyon süreçlerine dâhil edilmesini sağlayan ‘diversiyon’ benzeri uygulamalar öngörülüyor. Buna göre, çocuklar mağdurdan özür dileyecek, zararı karşılayacak, eğitim programlarına katılacak ve topluma kazandırılacak.