Belediye başkanlığı veya başkan vekilliği makamının boşalması halinde belediye meclislerinde yapılacak seçimlere yeni kurallar getirildi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle birleşik oy pusulası, şeffaf sandık, kapalı oy kabini ve gözlemci uygulaması zorunlu hale getirildi.
Belediyelerde başkanlık veya başkan vekilliği makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda belediye meclislerinde gerçekleştirilecek seçimlerin usul ve esasları yeniden düzenlendi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelik, seçim sürecinin adaylık başvurularından oy sayımına kadar tüm aşamalarında uygulanacak kuralları belirledi.
ADAYLIK BAŞVURUSUNA SÜRE SINIRI
Yeni düzenlemeye göre, başkanlık veya başkan vekilliği için aday olmak isteyen belediye meclis üyeleri ile aday gösterecek siyasi parti gruplarının başvurularını, seçim toplantısının ilk birleşiminin ilk oturumunda meclis başkanlık divanına sunması gerekecek. Bu oturum tamamlandıktan sonra yeni adaylık başvurusu kabul edilmeyecek.
Adaylar ise her oylama oturumu başlamadan önce adaylıktan çekilebilecek. Oylama öncesinde kesinleşen aday listesi meclise duyurularak tutanağa geçirilecek.
BİRLEŞİK PUSULA VE ŞEFFAF SANDIK DÖNEMİ
Seçimlerde adayların ad ve soyadlarının alfabetik sırayla yer aldığı birleşik oy pusulası kullanılacak. Meclis üyeleri tercih ettikleri adayın bölümüne tercih mührü basarak oylarını kullanacak.
Gizli oylamanın sağlanması amacıyla seçim salonunda en az iki kapalı oy verme kabini kurulacak. Oy pusulaları zarfa konularak şeffaf sandığa atılacak.
Aday olan belediye meclis üyeleri oy kullanabilecek ancak seçim oturumlarını yönetemeyecek ve başkanlık divanında görev alamayacak.
SİYASİ PARTİ GRUPLARINA GÖZLEMCİ HAKKI
Düzenlemeyle seçim sürecinin denetlenmesine yönelik gözlemci uygulaması da getirildi. Talep edilmesi halinde mecliste bulunan her siyasi parti grubu ile bağımsız üyeler adına birer kişi gözlemci olarak görevlendirilebilecek.
Gözlemciler itiraz, öneri ve tekliflerini doğrudan başkanlık divanına iletebilecek. Divan, karar vermeden önce gözlemcilerin görüşlerini dinleyecek ve bu görüşleri tutanağa geçirecek.
GEÇERSİZ OYLARIN KRİTERLERİ BELİRLENDİ
Yeni yönetmelikte oyların hangi durumlarda geçersiz sayılacağı da açıkça düzenlendi. Başkanlık divanı mührü bulunmayan, üzerinde tanıtıcı işaret olan veya birden fazla adaya tercih mührü basılan oy pusulaları geçersiz kabul edilecek.
Buna karşılık baskı hatası, leke veya kırışıklık gibi üretim kaynaklı kusurlar, tanıtıcı işaret niteliği taşımadığı sürece oyun geçersiz sayılmasına neden olmayacak. Tercih mührünün aday bölümündeki çizgilerin dışına taşması durumunda da seçmenin tercihi açıkça anlaşılıyorsa oy geçerli sayılacak.
FAZLA ZARF ÇIKARSA OYLAMA YENİLENECEK
Sayım işlemlerinde yaşanabilecek usulsüzlüklerin önüne geçmek amacıyla önemli bir hüküm de getirildi. Sandıktan oy kullanan meclis üyesi sayısından daha fazla mühürlü zarf çıkması halinde, zarflar açılmadan ilgili oylama turu iptal edilerek seçim yenilenecek.
Mühürsüz zarflar ise açılmadan ayrılarak imha edilmek üzere muhafaza edilecek. Sayım işlemi yalnızca mühürlü zarflar üzerinden sürdürülecek.
SEÇİM EVRAKLARI MAHKEME SÜRECİNE KADAR KORUNACAK
Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından her oylama turunda kullanılan oy pusulaları ve zarflar, başkanlık divanı üyelerinin imzalarını taşıyan özel bir zarfa konularak mühürlenecek.
Söz konusu evraklar, yasal dava açma süresinin sonuna kadar saklanacak. Seçime ilişkin dava açılması halinde ise mahkeme kararı kesinleşinceye kadar güvenli şekilde muhafaza edilecek.