Ek hesap borçları alarm veriyor

Bankaların “eksi bakiye” olarak bilinen kredili mevduat hesaplarında (KMH) tarihi bir eşik aşıldı. Vatandaşların acil nakit ihtiyacı için yoğun şekilde kullandığı ek hesap borçları, ilk kez konut kredisi hacmini geride bıraktı. Artan borç yükü sonrası ekonomi yönetimi harekete geçerken, kontrolsüz büyümeyi durdurmak amacıyla yeni sınırlamaların devreye alınması bekleniyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) 16 Ocak haftasına ait verileri, hanehalkı borçlanmasında rotanın değiştiğini ortaya koydu. Yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri nedeniyle nakit akışında zorlanan vatandaşlar, en hızlı finansman kaynağı olarak gördükleri kredili mevduat hesaplarına yöneldi. Buna göre KMH hacmi 742 milyar 516 milyon liraya yükselirken, 648,4 milyar lira seviyesindeki konut kredisi hacmini geride bıraktı.

Bir yıl önce 441 milyar lira seviyesinde bulunan ek hesap borçlarının kısa sürede neredeyse iki katına çıkması, finansal riskin giderek arttığını gözler önüne serdi.

EN PAHALI BORÇLANMA ARACI

Uzmanlara göre, bankalar tarafından kolayca tanımlanması nedeniyle yaygın şekilde kullanılan kredili mevduat hesapları, aynı zamanda en maliyetli borçlanma araçları arasında yer alıyor. Aylık yüzde 4,25 seviyesindeki faiz oranına ek olarak yüzde 15 Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) ve yüzde 15 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) uygulanıyor. Böylece toplam vergi yükü yüzde 30’u bulurken, gecikme faizlerinin de devreye girmesiyle borç katlanarak artıyor. Ayrıca mevcut sistemde hesaba yatan her para, öncelikli olarak bu borcun kapatılmasına yönlendiriliyor.

LİMİTLERE STANDART GELİYOR

Yaz aylarında uygulanan yapılandırma ve faiz düzenlemelerinin borç artışını durduramaması üzerine Finansal İstikrar Komitesi konuyu gündemine aldı. Edinilen bilgilere göre, hanehalkı borçlarını disiplin altına almak amacıyla bankaların inisiyatifinde olan limit belirleme süreçlerine standart getirilecek. Mevcut uygulamada vatandaşların gelirinin üç katına, hatta kredi notuna göre daha yüksek tutarlarda açılabilen ek hesap limitlerinin düşürülmesi ve kontrolsüz hesap açılışlarının engellenmesi hedefleniyor. Yeni düzenlemeyle birlikte kredili mevduat hesaplarında daha sıkı bir denetim dönemi başlaması bekleniyor.