1999 sonrası için yeni formüller gündemde

Türkiye’de milyonlarca çalışanı ve EYT kapsamı dışında kalan sigortalıları ilgilendiren yeni sosyal güvenlik düzenlemeleri gündemde. Hazırlıkları konuşulan reform paketinde ev hanımlarına prim desteği, çocuk sahibi annelere erken emeklilik, SSK ve Bağ-Kur prim günlerinin eşitlenmesi ve 1999 sonrası sigortalılar için kademeli emeklilik gibi başlıklar öne çıkıyor.

Mevcut sistemde emeklilik koşulları sigortalılık başlangıç tarihine ve sigorta statüsüne göre farklılık gösteriyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan 4/A kapsamındaki çalışanlarda kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş ve belirli prim şartları uygulanırken, 1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olanlarda 7200 prim günü şartı bulunuyor.

Gündeme gelen yeni reform başlıkları ise özellikle EYT düzenlemesinin dışında kalan kesimlerin beklentilerine odaklanıyor.

EV HANIMLARINA PRİM DESTEĞİ

Planlanan düzenlemeler arasında ev hanımlarının emeklilik sistemine dahil edilmesini kolaylaştıracak bir prim desteği modeli bulunuyor.

Buna göre isteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödeyen ev hanımlarının primlerinin belirli bir bölümünün devlet tarafından karşılanması öngörülüyor. Böylece düzenli bir işte çalışmayan kadınların sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi ve emeklilik hakkına erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.

ÇALIŞAN ANNELERE ERKEN EMEKLİLİK FORMÜLÜ

Reform paketinin dikkat çeken başlıklarından birini de çalışan anneler oluşturuyor.

Çocuk sahibi kadınlara yönelik modelde, çocuk sayısına bağlı olarak emeklilik yaşının kademeli biçimde düşürülmesi ve yıpranma payına benzer bir uygulamanın hayata geçirilmesi gündemde.

Bunun yanında çalışmaya devam etmek isteyen anneler için uzaktan ve esnek çalışma modellerinin teşvik edilmesi, iş yerinde çalışmayı sürdüren kadınlara ise çocuk bakımına yönelik destek sağlanması planlanan başlıklar arasında yer alıyor.

1999 SONRASI İÇİN KADEMELİ EMEKLİLİK

EYT düzenlemesinin kapsamı dışında kalan 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olanlar için de yeni bir model gündemde.

Faruk Erdem tarafından aktarılan formülde, emeklilik yaşının işe giriş tarihine göre kademeli olarak belirlenmesi öneriliyor. Modelde 7 bin veya 7 bin 200 prim gününün tamamlanması ile kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresinin doldurulması temel şartlar arasında gösteriliyor.

Ancak bu başlıkların mevcut mevzuatın yürürlüğe girmiş yeni kuralları olmadığı, reform önerisi ve gündemdeki formüller olduğu özellikle belirtiliyor. Mevcut resmi mevzuatta 1999 sonrası sigortalılar için farklı yaş ve prim koşulları uygulanıyor.

BAĞ-KUR’LULARA PRİM GÜNÜ EŞİTLİĞİ

Reform paketinde SSK ile Bağ-Kur arasındaki prim gün farkının azaltılması da gündemde.

Bu kapsamda esnaf ve küçük işletme sahipleri başta olmak üzere Bağ-Kur’luların emeklilik için gereken prim gün sayısının SSK’lı çalışanların seviyesine çekilmesi planlanıyor.

EMEKLİ MAAŞI SİSTEMİ DE MASADA

Sosyal güvenlik reformunda yalnızca emeklilik yaşı ve prim günlerinin değil, emekli aylığı hesaplama sisteminin de ele alınması öngörülüyor.

Mevcut sistemde çalışma dönemine bağlı olarak farklı aylık bağlama oranları uygulanıyor. Özellikle 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası dönemlerdeki farklı hesaplama yöntemlerinin sadeleştirilmesi gündeme geliyor.

Reformla birlikte sosyal güvenlik mevzuatının daha anlaşılır hale getirilmesi ve çalışanlar açısından daha standart bir yapının oluşturulması hedefleniyor.

GÖZLER YENİ DÜZENLEMELERDE

Ev hanımlarına prim desteğinden çalışan annelere erken emeklilik imkanına, Bağ-Kur prim günlerinin düşürülmesinden 1999 sonrası sigortalılar için kademeli emeklilik formülüne kadar çok sayıda başlık milyonlarca kişinin gündeminde.