Emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışan için prim gün sayısı ve yaş şartı büyük önem taşırken, ağır ve riskli işlerde çalışanlar yıpranma payı sayesinde daha erken emekli olabiliyor. Fiili Hizmet Süresi Zammı olarak bilinen bu uygulama, 2026 yılında yapılan yeni düzenlemeyle genişletilerek daha fazla meslek grubunu kapsar hale getirildi.
YIPRANMA PAYI NEDİR, NE SAĞLAR?
Yıpranma payı; ağır, tehlikeli ve yıpratıcı işlerde çalışanlara her yıl için ilave prim günü kazandıran bir uygulama olarak öne çıkıyor. Normal şartlarda bir çalışan yılda 360 gün prim öderken, yıpranma payı kapsamındaki mesleklerde bu süre işin risk durumuna göre 60, 90 veya 180 gün artırılıyor.
Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı bulunan bir işte çalışan bir kişinin SGK’ya bildirilen prim günü, bir yıl sonunda 360 gün yerine 450 gün olarak hesaplanıyor.
EMEKLİLİK YAŞINDAN DA DÜŞÜYOR
Yıpranma payı yalnızca prim gününü artırmakla sınırlı kalmıyor. Kazanılan ilave süre, emeklilik yaş haddinden de düşülüyor. Bu sayede çalışanlar, biriken sürelerine bağlı olarak emeklilik yaşını 5 yıla kadar, bazı çok ağır işlerde ise 8 yıla kadar erkene çekebiliyor.
2026 Düzenlemesiyle Liste Genişledi
2026 yılında yapılan düzenlemeyle birlikte yıpranma payı kapsamı önemli ölçüde genişletildi. Özellikle sağlık sektörü başta olmak üzere, ağır sanayi ve üretim alanlarında çalışan yeni meslek grupları da fiili hizmet süresi zammı kapsamına alındı.
YIPRANMA PAYI KAPSAMINDAKİ MESLEKLER
Mevcut düzenlemeye göre yıpranma payından yararlanan başlıca meslek grupları şunlar:
Gazeteciler: Sarı basın kartı sahibi muhabirler ve basın çalışanları
Maden ve Yeraltı İşçileri: En yüksek yıpranma payına sahip grup (yılda 180 gün)
Güvenlik Güçleri: Askerler, polisler, MİT mensupları ve cezaevi infaz koruma memurları
Ağır Sanayi Çalışanları: Demir-çelik, cıva ve asit üretimi gibi yüksek riskli alanlarda çalışanlar
İtfaiyeciler: Yangın söndürme ve acil müdahale ekipleri
YENİ EKLENEN MESLEKLER
2026 itibarıyla yapılan düzenleme kapsamında yıpranma payı listesine şu meslekler de eklendi:
Çimento fabrikası çalışanları
Alüminyum fabrikalarında çalışan işçiler
Dökümhane işçileri
Cam sanayi çalışanları Yetkililer, kapsamın genişletilmesiyle birlikte ağır ve riskli işlerde çalışanların daha adil koşullarda emekli olmasının hedeflendiğini vurgularken, düzenlemenin binlerce çalışanın emeklilik planlarını doğrudan etkileyeceğini belirtiyor.