Milyonlarca çalışanın emeklilik planını yakından ilgilendiren önemli bir değişiklik hayata geçirildi. Sosyal güvenlik sisteminde uzun yıllardır uygulanan ve kamuoyunda “son 7 yıl kuralı” ya da “altın dokunuş” olarak bilinen statü avantajı, 2008 sonrası sigortalılar için kaldırıldı.
Yeni uygulamayla birlikte emeklilik statüsü artık son 1.260 güne göre değil, tüm çalışma hayatındaki ağırlıklı sigorta koluna göre belirlenecek.
“ALTIN DOKUNUŞ” TARİH OLDU
Bilindiği üzere Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında SSK (4/1-a), Bağ-Kur ve Emekli Sandığı birleşmiş olsa da emeklilik şartları statülere göre farklılık göstermeye devam ediyor.
Özellikle prim gün sayısı açısından SSK, Bağ-Kur’a kıyasla yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az prim gerektirdiği için daha avantajlı kabul ediliyordu. Bu nedenle geçmişte birçok sigortalı, emekliliğe kısa süre kala statü değiştirerek daha düşük primle emekli olma yoluna gidiyordu.
“Son 7 yıl” kuralına göre, son 2.520 gün içinde en fazla hangi statüde (en az 1.260 gün) prim ödenmişse emeklilik o statüye göre hesaplanıyordu. Örneğin uzun yıllar Bağ-Kur’lu çalışan bir kişi, son 3,5 yılını SSK’lı geçirirse SSK şartlarından emekli olabiliyordu.
2008 ÖNCESİ SİGORTALILAR İÇİN HAK DEVAM EDİYOR
2008 yılındaki sosyal güvenlik reformundan önce sigorta girişi bulunanlar için “son 7 yıl” uygulaması devam ediyor. Bu kişiler, emekliliğe yakın dönemde statü değiştirerek daha avantajlı şartlardan yararlanabiliyor.
Ancak ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için sistem tamamen değişti.
YENİ SİSTEM: TÜM ÇALIŞMA HAYATI ESAS
SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın kamuoyuna aktardığı bilgilere göre; 2008 sonrası sigortalılarda emeklilik statüsü belirlenirken artık son yıllar değil, tüm sigortalılık süresi dikkate alınıyor.
Buna göre çalışma hayatının büyük bölümünü Bağ-Kur’lu olarak geçiren bir kişi, son yıllarda SSK’lı çalışsa bile çoğunluk Bağ-Kur’da olduğu için emeklilik şartlarını Bağ-Kur’a göre tamamlamak zorunda kalacak. Bu da özellikle erkek sigortalılar için 9.000 prim günü şartının devreye girmesi anlamına geliyor.
EMEKLİLİK PLANLARI BAŞTAN YAZILACAK
Yeni düzenleme, özellikle esnaflık yapıp daha sonra SSK’lı çalışmaya geçen vatandaşları yakından ilgilendiriyor. Uzmanlar, 2008 sonrası sigortalı olanların emeklilik planlarını yaparken artık son yıllardaki statü değişikliğine güvenemeyeceklerini vurguluyor. Bu değişiklikle birlikte “emekliliğe 3,5 yıl kala SSK’ya geçip daha erken emekli olma” dönemi sona ererken, sigortalıların tüm çalışma hayatı boyunca hangi statüde daha fazla prim ödediği belirleyici olacak.