Boşanma, kira ve tapu davalarında yeni dönem

Adliye koridorlarında yıllarca süren dava süreçleri için köklü bir değişim kapıda. Vatandaşların en çok şikâyet ettiği uzun yargılama sürelerine karşı Adalet Bakanlığı, bu yıl “Sıfır Gecikmeli Yargı Modeli”**ni hayata geçiriyor. Yeni sistemle birlikte özellikle boşanma, kira ve tapu davalarında gecikmelere son verilmesi hedefleniyor.

“Bugün git yarın gel” anlayışından yorulan vatandaşlar için devrim niteliği taşıyan uygulama, hem Anayasa Mahkemesi’ne hem de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşınan uzun yargılama sürelerine neşter vurmayı amaçlıyor.

BOŞANMA VE KİRA DAVALARINA ÖNCELİK

Mevcut uygulamada anlaşmalı boşanma davaları genellikle 1 ila 3 ay içinde sonuçlanırken, çekişmeli boşanma davaları 1 yıldan 5 yıla kadar uzayabiliyor. Kira ve tahliye davalarında ise süreç çoğu zaman 6 ay ile 1,5 yıl arasında sürüyor; bazı dosyalar ise mahkemelerin iş yüküne göre daha da uzayabiliyor.

Yeni sistemle birlikte vatandaşların en çok mağduriyet yaşadığı boşanma, kira uyuşmazlıkları ve kadastro (arazi-tapu) davalarına öncelik tanınacak. Amaç, bu davaların yıllara yayılmasını önlemek ve kararların makul sürede verilmesini sağlamak.

GECİKMENİN HESABI SORULACAK

“Sıfır Gecikmeli Yargı Modeli”nin en dikkat çekici yönü ise sorumluluk mekanizması. Kurulacak olan “Yargının Etkinliği Büroları”, her bir dosyanın neden geciktiğini, sürecin hangi aşamada tıkandığını detaylı şekilde analiz edecek.

Eğer bir dava gereksiz yere uzuyorsa, bu gecikmeden adalet komisyonları ve cumhuriyet başsavcıları doğrudan sorumlu tutulacak. Dosyalar yakın takibe alınacak, gecikmelere karşı erken müdahale edilecek.

UYAP İLE ANLIK TAKİP

Yeni dönemde UYAP üzerinden sağlanacak veri akışıyla mahkemelerin performansı anlık olarak izlenecek. “Bu dava neden bekliyor?” sorusu gecikme yaşanmadan sorulacak ve erken uyarı sistemi devreye girecek.

Ayrıca hazırlanacak yıllık raporlarla hangi mahkemenin ne kadar hâkim ve savcıya ihtiyaç duyduğu somut verilerle ortaya konacak. Böylece personel eksikliği kaynaklı gecikmelerin de önüne geçilmesi planlanıyor. Adalet Bakanlığı’nın hayata geçirdiği bu yeni modelin, yargıya olan güveni artırması ve vatandaşın adalete daha hızlı ulaşmasını sağlaması bekleniyor.