Parmak iziyle mesai takibi riskli bulundu

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), iş yerlerinde yaygın olarak kullanılan biyometrik mesai takip sistemlerine ilişkin önemli bir ilke kararı yayımladı. Kurum, parmak izi, yüz tanıma ve retina taraması gibi biyometrik verilerin yalnızca mesai kontrolü amacıyla kullanılmasının ciddi hukuki riskler taşıdığına dikkat çekti.

29 Nisan 2026 tarihli kurul kararında, biyometrik verilerin özel nitelikli kişisel veri kapsamında değerlendirildiği hatırlatılarak, bu tür verilerin işlenmesinde çok daha sıkı şartların aranması gerektiği vurgulandı. Kararın, birçok iş yerinde kullanılan mesai takip sistemlerinin yeniden gözden geçirilmesine neden olması bekleniyor.

BİYOMETRİK VERİLER İÇİN SIKI KORUMA VURGUSU

KVKK, parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi biyometrik verilerin kişiye özgü ve geri döndürülemez nitelikte olduğuna dikkat çekti. Bu nedenle söz konusu verilerin işlenmesinin, diğer kişisel verilere kıyasla daha yüksek risk taşıdığı belirtildi.

Kurul kararında, yalnızca mesai takibi gibi sınırlı bir amaç için biyometrik veri kullanılmasının “ölçülülük” ilkesine aykırı olabileceği ifade edilirken, mevcut uygulamaların çoğunda veri işleme şartlarının yeterince karşılanmadığına işaret edildi.

AÇIK RIZA TEK BAŞINA YETERLİ GÖRÜLMEDİ

Kararın en dikkat çekici bölümlerinden biri ise çalışanlardan alınan açık rızaya ilişkin değerlendirme oldu. KVKK, işçi ve işveren arasındaki güç dengesizliğine vurgu yaparak, çalışanların verdikleri rızanın her zaman özgür iradeye dayanıp dayanmadığının tartışmalı olabileceğini belirtti.

Bu nedenle çalışanlardan alınan açık rızanın tek başına yeterli bir hukuki dayanak oluşturmayabileceği ifade edildi. Böylece birçok iş yerinde kullanılan standart onay formlarının hukuki açıdan yeterli görülmeyebileceği mesajı verildi.

ALTERNATİF SİSTEMLER ÖNERİLDİ

KVKK, işverenlerin biyometrik sistemler yerine daha az müdahaleci yöntemleri tercih etmesi gerektiğini belirtti. Kurum tarafından önerilen alternatif uygulamalar arasında kartlı geçiş sistemleri, PIN kodu ile giriş yöntemleri, RFID ve NFC tabanlı kimlik kartları, imza föyleri ile kayıt tutulması ve denetçi gözetiminde manuel kontrol yöntemleri yer aldı.

Bu sistemlerin hem çalışanların kişisel verilerinin korunmasına katkı sunduğu hem de işverenlerin mesai takibini hukuka daha uygun şekilde gerçekleştirmesine imkân tanıdığı değerlendiriliyor.

İŞ YERLERİNDE YENİ DÖNEM Yayımlanan ilke kararıyla birlikte, özellikle yalnızca mesai kontrolü amacıyla kullanılan parmak izi ve yüz tanıma sistemlerinin hukuki açıdan yeniden değerlendirilmesi gerekecek. Uzmanlar, işverenlerin KVKK mevzuatına uyum sağlamak adına mevcut uygulamalarını gözden geçirmeleri ve alternatif çözümlere yönelmelerinin önem taşıdığını belirtiyor.